Pomoc Społeczna
POMOC SPOŁECZNA
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Pomocy społecznej na zasadach określonych w Ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom, w szczególności z powodu:
- ubóstwa
- sieroctwa
- bezdomności
- bezrobocia
- niepełnosprawności
- długotrwałej lub ciężkiej choroby
- przemocy w rodzinie
- potrzeby ochrony wielodzietności lub macierzyństwa
- bezradności w sprawach opiekuńczo - wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych i wielodzietnych
- braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo- wychowawcze
- trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy
- trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego
- alkoholizmu lub narkomanii
- zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej
- klęski żywiołowej lub ekologicznej
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej mają osoby i rodziny, które spełniają kryterium dochodowe przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z wyżej wymienionych w punktach 1-15 okoliczności.
Do ustalenia, czy rodzina lub osoba ubiegająca się o pomoc społeczną spełnia kryteria dochodowe uprawniające do otrzymania określonego zasiłku przyjmuje się, następujące kwoty:
- na osobę samotnie gospodarującą -1010 zł
- na osobę w rodzinie - 823zł
Wartość dochodu odpowiadająca miesięcznemu dochodowi z 1 hektara przeliczeniowego, która istotna jest przy ustalaniu uprawnień rolników i ich rodzin do świadczeń z pomocy społecznej wynosi 459 zł.
Przyznawanie świadczeń z pomocy społecznej obejmuje następujące etapy:
- Złożenie wniosku o udzielenie pomocy.
W przypadku, gdy miejscem zamieszkania osoby ubiegającej się o wsparcie jest Gmina Lubycza Królewska oraz znajduje się ona w trudnej sytuacji życiowej, której nie jest w stanie przezwyciężyć przy wykorzystaniu własnych środków, możliwości i uprawnień, może zwrócić się o pomoc do Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubyczy Królewskiej.
Wniosek o udzielenie pomocy można złożyć osobiście lub przesłać pisemnie drogą pocztową. Zgłoszenia może dokonać również przedstawiciel ustawowy strony albo inna osoba za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Pomoc może zostać przyznana również z urzędu.
- Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz opracowanie planu pomocy.
Przyznanie świadczenia z pomocy społecznej poprzedza przeprowadzenie przez pracownika socjalnego rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania klienta. W trakcie wywiadu ustalana jest sytuacja osobista, rodzinna, dochodowa oraz majątkowa osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc. Wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu, w dniach roboczych i godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej, bądź w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną za zgodą Kierownika OPS.
Na podstawie informacji zgromadzonych podczas wywiadu dokonywana jest analiza sytuacji życiowej, stanowiąca podstawę do opracowania planu pomocy dla osoby lub rodziny.
Pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może zobowiązać osobę lub rodzinę ubiegającą się o pomoc do złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania świadczenia (art. 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej). Oświadczenie składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
- Wydanie decyzji administracyjnej.
Świadczenia z pomocy społecznej przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej. Zarówno decyzje przyznające pomoc, jak i decyzje odmawiające jej przyznania wydawane są w formie pisemnej. Wyjątek stanowią świadczenia w postaci pracy socjalnej, poradnictwa oraz innych form wsparcia niewymagających wydania decyzji administracyjnej.
- Realizacja decyzji.
Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Dlatego też pracownik socjalny może przeprowadzić lub zlecić innemu Ośrodkowi przeprowadzenie wywiadu środowiskowego u najbliższej rodziny w celu ustalenia możliwości pomocy zarówno materialnej jak i usługowej, w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym.
W pomocy społecznej wyróżniamy:
Świadczenia pieniężne:
- Zasiłek celowy, specjalny celowy
Może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej w szczególności na pokrycie całości lub części kosztów zakupu żywności, leków, opału, odzieży, drobnych remontów i napraw w domu, a także na koszty pogrzebu.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach może być przyznany osobie lub rodzinie przekraczającej kryterium dochodowe
- Specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej odpowiednio kryterium osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, jeżeli nie podlega zwrotowi
- Zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową
Zasiłek może być przyznany w formie biletu kredytowanego.
- Zasiłek okresowy
Przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie osobom samotnym, których dochody są niższe od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodzinie, jeżeli dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Okres na jaki Ośrodek przyznaje zasiłek zależy od okoliczności sprawy.
- Zasiłek stały
Przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej lub pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku (osiągnięcie wieku emerytalnego) lub całkowitej niezdolności do pracy (orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoby te lub osoby w rodzinie nie przekraczają ustawowych kryteriów dochodowych. Maksymalna kwota zasiłku wynosi 1229,00 zł miesięcznie.
- Pomoc na ekonomiczne usamodzielnienie
Osobie lub rodzinie gmina może przyznać pomoc w formie pieniężnej lub rzeczowej w celu ekonomicznego usamodzielnienia. Może to być zarówno jednorazowy zasiłek celowy lub nieoprocentowana pożyczka. Warunki udzielenia, zabezpieczenia i spłaty pożyczki określa się w umowie z gminą. Pomoc w formie rzeczowej następuje poprzez udostępnianie maszyn i narzędzi pracy dających możliwość zorganizowania własnego warsztatu pracy. Przedmioty te udostępnia się na podstawie umowy użyczenia. W sprawach na samodzielne usamodzielnienie się gmina współpracuje z powiatowymi urzędami pracy.
- Wynagrodzenie należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznane przez sąd
W związku z art. 18 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy wypłacanie wynagrodzenia za sprawowanie opieki. W związku z powyższym Ośrodek Pomocy Społecznej realizując zadania nałożone przez wyżej wymienioną ustawę zajmując się wypłatą przyznanego przez sąd wynagrodzenia za sprawowanie opieki dla ustanowionych opiekunów prawnych.
Świadczenie niepieniężne
- Praca socjalna
Świadczona jest na rzecz poprawy funkcjonowania osób i rodzin w ich środowisku społecznym bez względu na kryterium dochodowe. Prowadzona jest w celu rozwinięcia i wzmocnienia aktywności i samodzielności życiowej osób. Praca socjalna może być prowadzona w oparciu o kontrakt socjalny. W pracy socjalnej wykorzystuje się metody i techniki, które nie naruszają godności osoby i jej prawa do samostanowienia.
- Interwencja kryzysowa
Stanowi zespół działań podejmowanych na rzecz osób i rodzin, w tym rodzin dotkniętych przemocą, tak aby zapobiegać powstawaniu lub pogłębianiu się dysfunkcji. Jest niezależna od dochodu. W ramach interwencji udziela się w szczególności poradnictwa oraz schronienia, przyznania niezbędnego ubrania jak również gorącego posiłku.
- Poradnictwo specjalistyczne
Poradnictwo specjalistyczne, prawne, psychologiczne i rodzinne świadczone jest osobom, które mają trudności lub wykazują potrzebą wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych bez względu na posiadany dochód.
- Usługi opiekuńcze
Jeżeli wymaga tego indywidualna sytuacja, osobom samotnym, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy innych, a są jej pozbawione, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi te są odpłatne a wysokość odpłatności za usługi jest zróżnicowana ze względu na sytuację osobistą i materialną świadczeniobiorcy i członków jego rodziny. Zakres usług ustalany jest na podstawie zaświadczenia lekarskiego. Jeśli stan zdrowia osoby wymaga całodobowej opieki istnieje możliwość umieszczenia osoby w Domu Pomocy Społecznej.
- Specjalistyczne usługi opiekuńcze
Usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym
- Kierowania do Domu Pomocy Społecznej
Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Osobę wymagającą tej formy wsparcia kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej.
- Zapewnienie posiłku
Osoby i rodziny mogą również korzystać z pomocy udzielanej przez Ośrodek w ramach wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028, wprowadzanego Uchwałą Rady Ministrów Nr 149 z dnia 23 sierpnia 2023 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028 (Monitor Polski z 2023 r. poz. 881). W ramach Programu osoby i rodziny mogą korzystać z pomocy w formie posiłku oraz świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.
- Pomoc w postaci udzielenia tymczasowego schronienia
Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego schronienia w noclegowni, schronisku dla osób bezdomnych albo schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi. Schronisko dla osób bezdomnych zapewnia osobom bezdomnym, które podpisały kontrakt socjalny, całodobowe, tymczasowe schronienie oraz usługi ukierunkowane na wzmacnianie aktywności społecznej, wyjście z bezdomności i uzyskanie samodzielności życiowej.
- Sprawienia pogrzebu
Zgodnie z przepisami Ustawy o pomocy społecznej gmina ma obowiązek sprawienia pogrzebu osobie zmarłej. Sprawienie pogrzebu jest jednym ze świadczeń niepieniężnych przyznawanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Organ zorganizuje pogrzeb, gdy osoba zmarła nie posiadała rodziny lub członkowie rodziny z jakiś przyczyn odmawiają podjęcia działań zmierzających do pochówku. Organizacja pogrzebu odbywa się na zasadach określonych przez gminę – w uchwale, w której określą szczegółowo zasady postępowania i finansowania. Pogrzeb powinien odbyć się zgodnie z wyznaniem zmarłego.
Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej zobowiązane są do współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu ich sytuacji życiowej. Brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną, odmowa wykonywania prac społecznie użytecznych lub odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymanie świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W przypadku stwierdzenia marnotrawienia przyznanych środków może nastąpić ograniczenie świadczenia, odmowa ich przyznania lub przyznanie w formie świadczeń niepieniężnych.
